ร่องแก้ม ใต้ตา และแก้มตอบ ไม่ฉีดฟิลเลอร์มีทางเลือกอะไรบ้าง

หากไม่ต้องการฉีดฟิลเลอร์ สามารถพิจารณา biostimulator เช่น PLLA, CaHA, PCL หรือ PDLLA เพื่อกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนและค่อย ๆ ปรับความแน่นหรือปริมาตรในบางบริเวณได้ ส่วน PN/PDRN และ skin booster เน้นคุณภาพผิวมากกว่าการเติมร่องลึกทันที ทางเลือกอื่น ได้แก่ เครื่องยกกระชับ การผ่าตัดแก้ถุงใต้ตาหรือย้ายไขมัน และการเติมไขมันตนเองในผู้เหมาะสม แต่แต่ละวิธีมีข้อบ่งใช้ ความเสี่ยง และระยะเห็นผลต่างกัน ไม่มีวิธีใดเหมาะกับทุกคน

บทความนี้เป็นข้อมูลให้ความรู้ทั่วไป โปรดรับการประเมินจากแพทย์ก่อนเลือกหัตถการ

ดูรูปภาพ

ร่องแก้ม ร่องใต้ตา และแก้มตอบ ภาพรวมสาเหตุที่ต่างกัน

ไม่ฉีดฟิลเลอร์แล้วแก้ร่องแก้ม ใต้ตา และแก้มตอบได้ไหม

ได้ในบางกรณี แต่ต้องตั้งความคาดหวังให้ตรงกับกลไกของวิธีรักษา ฟิลเลอร์กรดไฮยาลูโรนิก (HA filler) ออกแบบมาเพื่อเพิ่มปริมาตรและปรับ contour ได้ค่อนข้างตรงจุด ส่วน biostimulator กระตุ้นการตอบสนองของเนื้อเยื่อให้สร้างคอลลาเจน จึงค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงและไม่สามารถคาดหวังการเติมร่องลึกแบบเห็นทันทีได้เท่ากัน ผลขึ้นกับสาร ตำแหน่ง เทคนิค สุขภาพผิวและการตอบสนองรายบุคคล

คำว่า "Bio" ในการตลาดครอบคลุมผลิตภัณฑ์หลายชนิด ไม่ใช่ประเภททางการแพทย์ที่มีมาตรฐานเดียวกัน บทความนี้จึงแยกตามสารออกฤทธิ์และเป้าหมาย ไม่เหมารวมว่า PN, collagen stimulator, skin booster และฟิลเลอร์ไฮบริดเป็นสิ่งเดียวกัน ก่อนเลือกให้แพทย์ตรวจใบหน้าและตรวจสอบทะเบียน/ฉลากที่ใช้ได้ในประเทศไทย

ร่องแก้ม ใต้ตา และแก้มตอบเกิดจากอะไร

ร่องหรือความลึกบนใบหน้าเป็น "ลักษณะที่เห็น" ไม่ใช่การวินิจฉัยสาเหตุเพียงอย่างเดียว อายุ พันธุกรรม โครงกระดูก การเปลี่ยนแปลงของไขมันและเอ็นพยุงผิว การเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อ คุณภาพผิว น้ำหนักที่เปลี่ยน และแสงเงาอาจมีส่วนร่วมต่างกัน

• ร่องแก้ม: แนวร่องจากข้างจมูกลงไปทางมุมปากอาจเด่นจากโครงสร้างกลางหน้าและแก้มที่เปลี่ยนตามวัย การเคลื่อนของเนื้อเยื่อ การยุบตัวของไขมัน หรือรอยพับผิวที่เกิดจากการแสดงสีหน้า จึงไม่ควรสรุปว่าต้องฉีดร่องโดยตรงเสมอ
• ร่องใต้ตา (Tear trough): เงาใต้ตาอาจมาจากร่องกระดูกและเนื้อเยื่อร่วมกับผิวบาง สีผิวคล้ำ เส้นเลือดที่มองเห็น ถุงไขมันหรือบวมน้ำและความหย่อนคล้อย การเติมปริมาตรไม่แก้ทุกสาเหตุ และในคนที่มีถุง/บวมเด่น การเพิ่มสารอาจทำให้หนักหรือบวมชัดขึ้น การฉีดบริเวณรอบตาต้องอาศัยความรู้กายวิภาคและการประเมินโดยแพทย์ที่มีประสบการณ์สูง
• แก้มตอบ: อาจเกี่ยวกับปริมาตรไขมันชั้นลึกที่ลดลง โครงกระดูกพันธุกรรม การลดน้ำหนัก หรือการเปลี่ยนแปลงตามวัย ผิวบางและหย่อนอาจทำให้เงาลึกขึ้น แพทย์ต้องแยกว่าต้องการเพิ่ม volume จริง หรือปรับคุณภาพผิว/ความกระชับ

กลุ่มฉีดที่ไม่ใช่ HA filler มีกี่แบบ

ไม่มีจำนวนตายตัวเพราะคำว่า Bio ใช้ต่างกันในแต่ละคลินิก หากแบ่งตามกลไกเพื่อการให้ความรู้ จะพูดได้ 4 กลุ่มหลักของ collagen biostimulator และอีก 1 กลุ่มฟื้นฟูคุณภาพผิว รวมเป็น 5 กลุ่มกว้าง ๆ ทั้งนี้สูตรผสมและข้อบ่งใช้ต่างกันตามผลิตภัณฑ์/ประเทศ

1. PLLA — Poly-L-lactic acid: กระตุ้นคอลลาเจนแบบค่อยเป็นค่อยไป ใช้ในบางแผนเพื่อปรับความแน่นและการสูญเสีย volume ในใบหน้า ผลไม่ใช่การเติมเต็มทันที อาจเกิดก้อนหรือตุ่มได้หากใช้ไม่เหมาะ ไม่ควรฉีดเองหรือปรับตามสูตรจากอินเทอร์เน็ต
2. CaHA — Calcium hydroxylapatite: อนุภาค CaHA อาจให้แรงพยุงเชิงปริมาตรบางส่วนพร้อมกระตุ้นคอลลาเจน ขึ้นกับผลิตภัณฑ์และวิธีใช้ การใช้ในบริเวณบางเช่นใต้ตาไม่เหมาะเป็นการทดแทนการเติมร่องโดยตรง และมีความเสี่ยงหลอดเลือดอุดตันเช่นเดียวกับสารฉีดอื่น
3. PCL — Polycaprolactone: วัสดุฉีดที่ออกฤทธิ์กระตุ้นคอลลาเจนและมีคุณสมบัติ/ระยะเวลาต่างกันตามสูตรและรุ่น ไม่ควรเหมารวมผลิตภัณฑ์ทุกแบรนด์ว่ามีข้อมูล ข้อบ่งใช้ หรือระยะคงผลเท่ากัน
4. PDLLA — Poly-D,L-lactic acid: เป็นอีกกลุ่มพอลิเมอร์ที่ใช้ในผลิตภัณฑ์กระตุ้นคอลลาเจนบางสูตร การกล่าวว่า "เติมแทนฟิลเลอร์ได้" ต้องพิจารณารุ่นผลิตภัณฑ์ ตำแหน่ง และทะเบียนเฉพาะ ไม่ใช่เหมารวมทั้งกลุ่ม
5. PN/PDRN และ skin booster: มุ่งฟื้นฟูคุณภาพผิว ความชุ่มชื้น ความเรียบเนียน หรือความยืดหยุ่นตามข้อบ่งใช้ของผลิตภัณฑ์ โดยทั่วไปไม่ควรคาดหวังให้เติมร่องลึกหรือแก้มตอบที่สูญเสียปริมาตรได้เหมือน filler

หมายเหตุ: บางผลิตภัณฑ์เป็นสูตรผสมหรือถูกเรียกด้วยชื่อการตลาดว่า hybrid/bioremodeling จึงควรอ่านสารประกอบ ข้อบ่งใช้ เอกสารกำกับ และสถานะทะเบียนของผลิตภัณฑ์จริง ไม่ตัดสินจากคำว่า "Bio" เพียงคำเดียว

แต่ละปัญหามีทางเลือกอย่างไร

ดูรูปภาพ

ทางเลือกการดูแลร่องแก้ม ใต้ตา และแก้มตอบโดยไม่ฉีดฟิลเลอร์

ร่องแก้ม: ถ้ามีการยุบตัว/ขาด volume ที่แก้มกลาง แพทย์อาจพิจารณา biostimulator ที่เหมาะกับบริเวณเพื่อเพิ่มความแน่นและการพยุงอย่างค่อยเป็นค่อยไป ถ้าร่องเกิดจากผิวพับและความหย่อน เครื่องยกกระชับบางชนิดอาจช่วยเรื่องความกระชับแต่ไม่เติม volume ที่หายไป หากร่องสัมพันธ์กับการหย่อนมาก ควรประเมินทางเลือกผ่าตัดยกกระชับในผู้เหมาะสม

ใต้ตา: ผิวบางหรือริ้วเล็กอาจพิจารณาหัตถการที่เน้นคุณภาพผิวเช่น skin booster/PN โดยไม่รับประกันว่าจะเติมร่องลึก ร่องจากโครงสร้างหรือ volume loss ต้องประเมินโครงสร้างทั้งกลางหน้าและใต้ตา ถุงไขมันหรือผิวหนังเกินควรปรึกษาจักษุแพทย์/ศัลยแพทย์ตกแต่งเรื่องการผ่าตัด ส่วนสีคล้ำจากเม็ดสี/เส้นเลือดอาจเหมาะกับการรักษาผิวเฉพาะสาเหตุและการป้องกันแดดมากกว่าการเติม volume

แก้มตอบ: ถ้าสูญเสีย volume ชัด PLLA, CaHA หรือ PCL/PDLLA บางสูตรอาจช่วยการพยุงและการเปลี่ยนแปลงแบบค่อยเป็นค่อยไปในผู้เหมาะสม แต่ปริมาตรและ contour ที่ได้คาดการณ์ได้ต่างจาก HA filler ถ้าต้องการเพิ่มปริมาตรชัด ควรปรึกษาแพทย์เรื่อง HA filler หรือ fat grafting ซึ่งมีความเสี่ยงและข้อจำกัดของตนเอง

บริเวณรอบตาเป็นตำแหน่งที่ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ การฉีดสารใด ๆ บนใบหน้าอาจเกิดการอุดตันของหลอดเลือดและภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ ไม่ควรนำข้อมูลทั่วไปไปกำหนดตำแหน่งหรือเทคนิคฉีดด้วยตนเอง

เปรียบเทียบแบบเข้าใจง่าย

ความปลอดภัยและคำแนะนำก่อนตัดสินใจ

ดูรูปภาพ

ข้อควรรู้และความปลอดภัยก่อนตัดสินใจฉีด biostimulator

การฉีดทุกชนิดมีความเสี่ยงบวม ช้ำ ติดเชื้อ ก้อน/ปฏิกิริยาการอักเสบ และภาวะหลอดเลือดอุดตันซึ่งพบไม่บ่อยแต่รุนแรงได้ เลือกแพทย์ที่มีใบอนุญาต รู้กายวิภาค และมีแผนรับมือเหตุฉุกเฉิน

ก่อนตัดสินใจ:

• ขอชื่อสารและชื่อผลิตภัณฑ์เต็ม รวมถึงฉลาก/เลขทะเบียนที่ใช้ในประเทศ
• ถามว่าจุดประสงค์คือเติม volume กระตุ้นคอลลาเจน ปรับคุณภาพผิว หรือยกกระชับ
• ให้แพทย์อธิบายผลที่คาดหวังได้ ผลที่ทำไม่ได้ จำนวนครั้ง ระยะติดตาม และทางเลือกเมื่อเกิดผลข้างเคียง
• แจ้งประวัติ filler/biostimulator/ผ่าตัดเดิม โรคประจำตัว ยา ภูมิแพ้ และการตั้งครรภ์/ให้นม
• อย่าซื้อสารฉีดมาฉีดเอง และอย่าใช้ราคา/คำว่า Bio เป็นตัวชี้ความปลอดภัย

หากมีอาการปวดรุนแรงผิดปกติ ผิวซีดหรือคล้ำเป็นลาย ตุ่มพอง อาการแย่ลงรวดเร็ว ตามัว มองเห็นผิดปกติ หรืออาการทางระบบประสาท ให้ติดต่อสถานพยาบาล/บริการฉุกเฉินทันที

คำถามที่พบบ่อย

ถ้าไม่ฉีดฟิลเลอร์ Bio เติมเต็มแทนได้ไหม?

บาง biostimulator ช่วยเพิ่มความแน่นและปริมาตรอย่างค่อยเป็นค่อยไปในบางบริเวณ แต่ไม่ให้ผลเหมือน HA filler ทุกประการ และไม่เหมาะกับทุกตำแหน่ง โดยเฉพาะใต้ตา ต้องให้แพทย์ประเมินก่อน

ตัวไหนเหมาะกับร่องแก้มที่สุด?

ขึ้นกับว่าร่องเกิดจาก volume loss ที่กลางหน้า ผิวหย่อน หรือรอยพับ การเลือกไม่ควรอาศัยชื่อหัตถการอย่างเดียว แพทย์ต้องตรวจใบหน้าและอธิบายทางเลือก

ฉีด Bio ใต้ตาแทน filler ได้ไหม และ PN ใต้ตาช่วยเติมร่องลึกไหม?

ไม่ควรสรุปว่าใช้แทนได้ สารกลุ่มกระตุ้นคอลลาเจนแบบอนุภาคไม่ใช่ตัวเลือกสากลสำหรับร่องใต้ตา ส่วน PN/skin booster อาจเน้นคุณภาพผิว แต่ไม่แก้ถุงหรือร่องจากโครงสร้างทั้งหมด โดยหลักคาดหวังด้านคุณภาพผิวและริ้วเล็กตามข้อบ่งใช้ของผลิตภัณฑ์ ไม่ควรคาดหวังผลเพิ่มปริมาตรเทียบเท่าฟิลเลอร์

ผลลัพธ์ของ biostimulator เห็นเมื่อไหร่ และต้องทำกี่ครั้ง?

โดยทั่วไปค่อยเป็นค่อยไปในช่วงหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน แตกต่างตามสาร ผลิตภัณฑ์ แผนรักษาและแต่ละบุคคล จำนวนครั้งและระยะเวลาขึ้นกับผลิตภัณฑ์และแผนการรักษา ไม่ควรนำจำนวนครั้งหรือระยะเวลาของแบรนด์หนึ่งไปใช้กับอีกแบรนด์หนึ่ง ให้ยึดฉลากและข้อมูลของผลิตภัณฑ์จริง

ฉีดแล้วเป็นก้อนหรืออุดตันได้ไหม?

ได้ การฉีดทุกชนิดมีความเสี่ยงบวม ช้ำ ติดเชื้อ ก้อน/ปฏิกิริยาการอักเสบ และภาวะหลอดเลือดอุดตันซึ่งพบไม่บ่อยแต่รุนแรงได้ เลือกแพทย์ที่มีใบอนุญาต รู้กายวิภาค และมีแผนรับมือเหตุฉุกเฉิน

ใช้เครื่องยกกระชับแทนการฉีดได้หรือไม่?

อาจช่วยความหย่อนบางระดับ แต่ไม่ทดแทน volume ที่หายไปโดยตรง บางคนอาจได้ประโยชน์จากการผสมผสานหลายวิธีหลังประเมิน

ใครควรหลีกเลี่ยงหรือเลื่อนการฉีด?

ผู้ที่ตั้งครรภ์/ให้นม ผู้มีการติดเชื้อหรืออักเสบในบริเวณรักษา ประวัติแพ้ส่วนประกอบ โรคหรือยาที่มีผลต่อการรักษา ควรแจ้งแพทย์ทั้งหมดและทำตามข้อห้ามในฉลากของผลิตภัณฑ์นั้น

เคยฉีดฟิลเลอร์มาแล้ว ฉีด Bio เพิ่มได้ไหม และทำ Bio พร้อมฟิลเลอร์หรือเครื่องยกกระชับได้ไหม?

บางคนอาจวางแผนหัตถการหลายชนิดได้ แต่ต้องแจ้งชนิด ตำแหน่งและเวลาที่เคยฉีด รวมถึงตรวจประเมินเนื้อเยื่อก่อน ไม่ควรฉีดทับโดยไม่ทราบสารเดิม การรักษาร่วมกันอาจพิจารณาได้เป็นรายกรณี แต่ลำดับและช่วงห่างขึ้นกับผลิตภัณฑ์ ตำแหน่ง และความเสี่ยง ควรให้แพทย์วางแผน ไม่ควรทำหลายอย่างพร้อมกันเพียงเพราะเป็นโปรโมชัน

ใครเหมาะกับ biostimulator มากกว่าฟิลเลอร์?

ผู้ที่ต้องการการเปลี่ยนแปลงแบบค่อยเป็นค่อยไปและมีข้อบ่งใช้เหมาะสมอาจพิจารณาได้ แต่ผู้ที่ต้องการเติมเฉพาะจุดทันทีอาจมีเป้าหมายต่างออกไป แพทย์ควรอธิบายทางเลือกและความเสี่ยงโดยไม่รับประกันผล

ควรเตรียมตัวอย่างไรก่อนปรึกษาเรื่องร่องแก้ม ใต้ตาหรือแก้มตอบ?

นำรายชื่อยา/โรคประจำตัวและประวัติหัตถการเดิมไปด้วย แจ้งอาการบวม แพ้หรือการเปลี่ยนแปลงน้ำหนัก และบอกเป้าหมายที่ต้องการ รวมถึงข้อจำกัดว่าไม่ต้องการฉีดฟิลเลอร์

สรุป

มีหัตถการฉีดหลายกลุ่มที่ช่วยกระตุ้นคอลลาเจนหรือปรับคุณภาพผิว แต่ไม่มีผลิตภัณฑ์กลุ่ม Bio ชนิดเดียวที่ทดแทนฟิลเลอร์ได้ทุกตำแหน่งและทุกสาเหตุ โดยเฉพาะใต้ตาซึ่งผิวบางและโครงสร้างซับซ้อน การเลือกต้องเริ่มจากวินิจฉัยว่าเป็นร่องจากโครงสร้าง ปริมาตรลดลง ผิวหย่อน ถุงไขมัน สีผิว หรือหลายปัจจัยร่วมกัน

หากยังไม่ต้องการฉีดฟิลเลอร์แต่สนใจทางเลือกอื่น สามารถนัดปรึกษาแพทย์ที่ Orianna Clinic เพื่อประเมินสาเหตุและวางแผนการดูแลที่เหมาะกับความต้องการ

Orianna Clinic "Beauty in your own"